Himalchuli

Pierwszy rekonesans tego potężnego masywu przeprowadzili wiosna 1955 roku alpiniści z Kenii pod kierownictwem J. W. Howarda. Na południowo-zachodniej flance dotarli do wysokości 6000 m, ale dalszą wspinaczkę przerwał nieszczęśliwy wypadek. Arthur H. Firmin idąc przez piargi potknął się i złamał nogę. Transport rannego był długi i trudny. Na dzień przed Pokharą Firmin zmarł, gdyż serce nie wytrzymało trudów ewakuacji. Po zdobyciu Manaslu Japończycy skierowali na Himalchuli swoją uwagę. Jesienią 1958 roku S. Ishizaka i I. Kanesaka udali się z 3 Szerpami wzdłuż Buri Gandaki i po osiągnięciu wylotu doliny Shurang założyli w niej bazę . Obóz I stanął na przełęczy Lidanda, a obóz II już na długiej wschodniej grani, oddzielającej lodowce Chuling i Lidanda. Japończycy dotarli jeszcze do podstawy dziwacznej w kształcie turni i stwierdziwszy, że dalsza droga jest realna zakończyli rekonesans. Już na wiosnę 1959 roku J. Muraki poprowadził 8-osobową wyprawę, która zaatakowała szczyt trasą zaproponowaną przez rekonesans. W czasie akcji zakładania pierwszych obozów zachorował nagle Nima Tensing – zmarł mimo natychmiastowej pomocy lekarskiej. Obóz III założono poniżej Rani Peak. Następnie musiano zejść 300 m w dół stromą ścianą lodową, aby osiągnąć rozległe śnieżne plateau.

7100 m

Po osiągnięciu wysokości 7100 m urządzony został 27 kwietnia obóz III i rozpoczęto poręczowanie terenu prowadzącego do trudnej bariery skalnej przecinającej ścianę na wysokości ok. 7400—7500 m. Tego dnia Gajewski i Pawlikowski dociągnęli poręczówki do wysokości 7300 m na wybitnej lodowo-skalnej grzędzie. Następnego dnia doszli do obozu III Berbeka i Malinowski, którzy przez 3 dni walczyli o ubezpieczenie ostrza grzędy. Mimo bardzo złej pogody wykonali bardzo ważną pracę, ale Berbeka odmroził sobie przy tym palce u stóp, co wyeliminowało go z dalszej akcji — już do końca wyprawy. Na miejsce Berbeki wszedł Szafirski, tworząc zespół z Malinowskim. Przez kilka następnych dni panowała niepogoda i wszyscy zeszli do bazy na odpoczynek. Gdy warunki atmosferyczne uległy poprawie, w dniu 5 maja z bazy wysuniętej wyruszył zespół szturmowy: Gajewski i Pawlikowski, a w dzień po nich — Malinowski i Szafirski. Rankiem 8 maja Gajewski i Pawlikowski opuścili namiot obozu III i przy 20-stopniowym mrozie, ale na szczęście bez wiatru, rozpoczęli wspinaczkę w kierunku skalnej bariery. Szybko dotarli na śnieżny taras pod uskokiem skalnym na wysokości ok. 7400 m. Do tego miejsca wcześniej dotarli już Berbeka i Malinowski. Ściana była solidnie trudna i pokonywanie trudności V stopnia na takiej wysokości było bardzo wyczerpujące. Rozwieszając poręczówki pokonali w pięknym stylu 120-metrową barierę i przed południem wydostali się na górną krawędź uskoku.

Polski sukces

Klub Wysokogórski w Zakopanem zorganizował w okresie przedmonsunowym 1979 roku ekspedycję na ten potężny i najprawdopodobniej dziewiczy szczyt. Ekipę tworzyli: Maciej Berbeka, Ryszard Gajewski, Lech Korniszewski, Piotr Malinowski, Józef Maciej Pawlikowski i Ryszard Szafirski. Zezwolenie opiewało na zachodnią flankę masywu i alpiniści zdawali sobie sprawę z tego, że czeka ich bardzo trudne zadanie. 6 kwietnia ekipa dotarła do bazy u czoła lodowca Thulagi i w 3 dni później założona została baza wysunięta w odległości 2 godzin marszu od trudnej ściany czołowej, którą w 1972 roku pokonali Austriacy w czasie atakowania Manaslu. Po wnikliwych obserwacjach zrezygnowano z atakowania środka 3-kilometrowej ściany zachodniej, gdyż spadały nią ciągle potężne lawiny. Szafirski postanowił prowadzić atak przez północno-zachodnią flankę. Pierwsze 800 m deniwelacji pokonano trasą wyprawy Nairza. W ciągu 4 dni zaporęczowana została 600-metrowa ściana czołowa i 14 kwietnia stanął nad nią obóz I. Droga do obozu II wiodła już dziewiczym terenem lodowo-skalnym o dużych trudnościach. Był to bardzo męczący odcinek i wymagał od alpinistów wszechstronnych kwalifikacji. Został on zaporęczowany na prawie całej długości. Obóz II założono 21 kwietnia w czysto lodowym terenie. Dalsza droga wiodła właśnie takim terenem, wymagającym najlepszych umiejętności we wspinaczce lodowej oraz dużej odporności psychicznej, gdyż zrezygnowano z zaporęczowania stoku. Rozwieszenie poręczówek zajęłoby dużo czasu, którego później mogłoby zabraknąć w końcowej fazie ekspedycji.

Peak 29

W grani łączącej Manaslu z Himalchuli wznosi się potężny bezimienny szczyt oznaczony na mapach jako Peak 29. W 1952 roku japońska wyprawa rekonesansowa na Manaslu odwiedziła lodowiec Pungen i wykonała pierwsze zdjęcia masywu od tej strony. Dopiero po pokonaniu Manaslu i Himalchuli Japończycy zainteresowali się tym wyniosłym masywem. Wiosną 1961 roku G. Shinoda i Senya Sumiyoshi podeszli doliną Musi Khola od południowego zachodu pod odstraszającą swoim wyglądem skalną ścianę opadającą z południowego wierzchołka . Od tej strony szczyt wyglądał jednak na absolutnie niedostępny. Japończycy przeszli przez przełęcz w bocznej grani i zeszli na lodowiec Thulagi, spływający spod zachodnich ścian Manaslu i Peak 29. Nie stwierdzili jednak żadnych możliwości prowadzenia ataku od tej strony. Uczestnicy wyprawy na Himalchuli w 1959 roku obfotografowali dokładnie wschodnią flankę Peak 29. Z obserwacji wynikało, że szczyt nie jest dostępny z lodowca Lidanda. Optymistycznie wyglądała natomiast długa śnieżna grań wschodnia, która dochodziła do olbrzymich tarasów śnieżnych, przecinających skosem górną partię wschodniej ściany. Ponieważ grań jest bardzo długa, zdawano sobie sprawę z tego, że najważniejszym zadaniem będzie wyszukanie takiego szlaku wejścia, który by wyprowadzał na grań w jak najbliższej odległości od kopuły szczytowej. W tym celu H. Kimura poprowadził jesienią 1963 roku rekonesansową ekipę na lodowiec Pungen. Po eksploracji górnej części lodowca stwierdzono, że skalna grań północna jest bardzo trudna i nie wchodzi w rachubę jako trasa wejścia. Natomiast zachęcający był rekonesans wschodniej grani. Alpiniści wspięli się olbrzymim kuluarem na śnieżne zbocze i na wysokości 5000 m założyli obóz.

Cztery obozy

Uczestnicy wyprawy Robertsa założyli 4 obozy na wspomnianym zboczu: I (5350 m), II (5800 m), III (6400 m) i IV (6900 m), po czym niepogoda zmusiła cały zespół do wycofania się do bazy. W połowie maja stanął obóz V (7270 m) na ramieniu śnieżnym Annapurny IV, niedaleko ostrza długiej zachodniej grani Annapurny II. Teraz w czasie pokonywania tej grani pewna strata wysokości była nie do uniknięcia. Obóz VI został więc założony nieco niżej (7200 m), u podstawy skalnej piramidy szczytowej. 16 maja alpiniści zaopatrzyli go w tlen i gdy wszystko było gotowe do ataku, nowe silne załamanie pogody zmusiło grupę szturmową do powrotu do obozu V. Dosyć niespodziewanie wczesnym rankiem 17 maja pokazało się czyste niebo. Ponieważ droga między obozami V i VI prowadziła niemal poziomo, zdecydowano prowadzić atak bezpośrednio z obozu V, unikając noclegu w ostatnim obozie. W celu zwiększenia tempa używano tlenu. W kierunku szczytu wyruszyła trójka: Richard H. Grant, Christian J. Bonington i Szerpa Ang Nyima. Za nimi posuwała się dwójka Szerpów: Mingma Tsering i Urkien, których zadaniem było zaopatrzenie obozu VI na powrót zespołu szturmowego. W obozie VI wspinacze zastąpili częściowo opróżnione butle pełnymi i zaatakowali szczytową piramidę. Przedstawiała ona spore trudności. Kruche partie skalne przedzielane były bardzo stromymi śniegami.

7100 m amerykanscy alpinisci anglicy annapurna ii annapurna iv atak na baszte atak na szczyt austriacy zdobywaja 8 tysiecznik baintha brakk broad peak middle bursztyn cechy kamieni szlachetnych cho oyu cztery obozy dhaulagiri dhaulagiri iv droga baueka faza biochemiczna formy kamieni ozdobnych gasherbrum i gaz i ropa gaz ziemny gestosc gazu zagadnienie gory zagadnienie gory p 10 zagadnienie gory p 11 zagadnienie gory p 12 zagadnienie gory p 13 zagadnienie gory p 14 zagadnienie gory p 15 zagadnienie gory p 16 zagadnienie gory p 17 zagadnienie gory p 18 zagadnienie gory p 2 zagadnienie gory p 3 zagadnienie gory p 4 zagadnienie gory p 5 zagadnienie gory p 6 zagadnienie gory p 7 zagadnienie gory p 8 zagadnienie gory p 9 granaty gyachung kang himalchuli jesienny sukces kangbachen kangchendzonga klasyfikacja kamieni ozdobnych kwarc lawina lhotse shar liptobiolity lodowiec lupki palne manaslu mineraly na nowych szlakach na nowym szlaku nefryt niewyjasniona tragedia nuptse oboz v odwrot ozokeryt paliwa plynne peak 29 perm podwojny sukces pola lodowe polacy polepszenie warunkow polski sukces pomoc porowatosc prosty jak jedynka przepuszczalnosc rakaposhi rekonesans sedymenty weglanowe sezon shisha pangma slaba forma spis wyposazenia szczegoly tragedii szturm torowanie drogi trasa trudnosci trzecia wyprawa trzeciorzed warunki powstawania zloz wegiel brunatny wloscy przewodnicy wschodnia gran p 10 p 11 p 12 p 13 p 14 p 15 p 16 p 17 p 18 p 2 p 3 p 4 p 5 p 6 p 7 p 8 p 9 wyprawa niemiecka wznowienie wyprawy yalung kang zamiec na mansalu zloza kredy zloza w karbonie znaczenie paliw plynnych znaczenie paliw stalych zwyciestwo i tragedia zywice kopalne zywnosc szturmowa