Gasherbrum I

Na południowy wschód od Falchan Kangri wznosi się grupa potężnych i pięknych szczytów zwanych Gasherbrumami. Najwyższy — Gasherbrum I wznosi się na wysokość 8068 m i jest drugim co do wysokości szczytem Karakorum. W 1892 roku W. M. Conway pomierzył szczyt i nadał mu nazwę — Hidden Peak, co znaczy „Zakryty Szczyt”. Rzeczywiście podchodząc ło-dpwcem Baltoro, Conway nie mógł widzieć najwyższego szczytu grupy Gasherbrum, gdyż zasłaniały go granie Gasherbrumów V i VI. Nazwę Hidden Peak spotyka się w literaturze, ale w Pakistanie oficjalną nazwą jest Gasherbrum I. Pierwszy rekonesans przeprowadziła wyprawa międzynarodowa (IHE), którą kierował G. O. Dyhrenfurth. Ekspedycja zdobyła pobliskie siedmio-tysięczniki: Sia Kangri i Baltoro Kangri V, z których alpiniści mieli znakomity widok na południowo-zachodnie zbocze Gasherbrum I. Z lodowca Gasherbrum Południowy przeprowadzono wnikliwe obserwacje zachodnich stoków masywu. Przez szczyt przebiega główna grań Karakorum, dzieląc masyw na dwie flanki: północno-wschodnią i południowo-zachodnią. Strona północno-wschodnią jest słabo poznana ze względu na trudny dostęp. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że istnieje możliwość poprowadzenia drogi tą potężną lodową flanką. Szansę alpinistów są jednak minimalne, gdyż władze chińskie nie zezwalają na działalność wypraw po północnej stronie granicy państwowej.

Na nowym szlaku

W 1959 roku Dhaulagiri był najatrakcyjniejszym celem himalaizmu zdobywczego. Nie dość, że od momentu zdobycia Lhotse stał się najwyższym szczytem ziemi, którego nie tknęła stopa człowieka, to jeszcze był jedynym dziewiczym ośmiotysięcznikiem dostępnym ze względów politycznych. Niepowodzenie pięciu kolejnych wypraw stworzyło wyjątkową famę wokół .szczytu. Do tradycyjnej już rywalizacji pomiędzy Szwajcarami i Argentyńczykami dołączyły inne nacje. Pozwolenie rządu nepalskiego na rok 1959 otrzymała wyprawa austriacka pod kierunkiem Fritza Moraveca, zdobywcy Gasherbrum II. Uczestnikami wyprawy byli: Othmar Kucera, Stefan Pauer, Karl Prein, Johann Ratay, Heinrich Roiss, Erich Vanis i Wilfried Wehrle. Austriacy najęli 13 Szerpów, na których czele stanął Pasang Dawa Lama, który już czwarty raz mierzył się z „Białą Górą” i mimo 48 lat wciąż jeszcze cieszył się pełnią formy fizycznej. Analiza dotychczasowych osiągnięć na Dhaulagiri dawała wiele do myślenia. Albo Dhaulagiri jest rzeczywiście najtrudniejszym z ośmiotysięczników, albo też szlak, którym nieodmiennie posuwały się wszystkie dotychczasowe wyprawy, nie był właściwie obrany. Już Argentyńczycy po swojej pierwszej wyprawie sugerowali, że łatwiejsza wydaje się lodowo-śnieżna grań północno-wschodnia. Uczestnicy wyprawy w 1958 roku też skłaniali się ku temu poglądowi.

Shisha Pangma

Najniższy samodzielny ośmiotysięcznik — Shisha Pangma wznosi się ok. 120 km na północny zachód od Mount Everestu. Szczyt ten znajduje się 11 km na północ od granicy Nepalu. Jego tybetańska nazwa jest wyjaśniona tylko w swej drugiej części: pang — łąka, polana, ma — jest żeńską końcówką. Najprawdopodobniej góra wzięła miano od pobliskich łąk wysokogórskich i nadana została przez miejscową ludność. Po raz pierwszy wierzchołek został pomierzony tylko z dwóch nizinnych stacji i dlatego otrzymana wysokość 8013 m nie była pewna. Późniejsze pomiary chińskie wykazały jednak minimalną tylko rozbieżność w stosunku do pomiaru angielskiego. Położenie geograficzne tego szczytu sprawiło, że przez dziesiątki lat pozostawał zupełnie nie zbadany. Rejon ten odwiedzały nieliczne tylko grupy nie podchodząc jednak do stoków góry. W 1921 roku uczestnicy angielskiej wyprawy na Mount Everest odwiedzili ten teren docierając na odległość 25 km od szczytu. Na dalszą drogę nie mieli niestety pozwolenia. Na przełomie lat 1945 i 1946 Heinrich Harrer i Peter Aufschnaiter przelecieli samolotem z Indii do Lhasy. Ujrzeli masyw Shisha Pangma od północy i wykonali prowizoryczny szkic. W 1949 roku Harold William Tilman wyruszył w towarzystwie trzech towarzyszy w Langtang Himal. Po przebyciu lodowca Langtang osiągnęli przełęcz (Tilmans Gol, 5670 m) 12 km na zachód od Shisha Pangma. Po wyprawie Tilman nie opublikował żadnych zdjęć szczytu.

Rakaposhi

Potężny masyw Rakaposhi wznosi się prawie 6000 m ponad dolinę Hunzy co jest jednym z największych przewyższeń górskich. Od szczytu odchodzą trzy długie granie: wschodnia, południowo-zachodnia i północ-no-zachodnia. Wybitnymi formacjami są również północny filar i zachodnie żebro. Pierwszego rozpoznania alpinistycznego dokonał William M. Conway, który obserwował szczyt od południa. Ocenił on, że największym problemem będzie osiągnięcie wysokości 7000 m. W 1938 roku Campbell Secord i Michael Vyvyan przeprowadzili pierwszą próbę osiągnięcia szczytu. Od zachodu podeszli pod północno-zachodnią grań i weszli na pierwsze wybitniejsze spiętrzenie grani — Secord Peak. Obserwacje Secorda, co do możliwości dalszego atakowania grani były dosyć optymistyczne. Secord powrócił pod Rakaposhi 9 lat później. Tym razem towarzyszyli mu Szwajcarzy Hans Gyr i Robert Kappeler oraz słynny Harold W. Tilman. Z początku alpiniści skierowali się w stronę zachodniego żebra, które oddziela lodowce Biro i Kunti. Wspinaczka z lodowca Kunti granią była uciążliwa i czasochłonna, a prawdziwą przeszkodą nie do przebycia okazała się kulminacja żebra tzw. Głowa Mnicha. Wspinacze wycofali się z wysokości 5790 m przekonani, że lodowa ściana „Głowy Mnicha” jest nie do przejścia. Tilman postanowił wejść z lodowca Biro na zachodnie żebro już powyżej kluczowego miejsca.

Dhaulagiri IV

W potężnej grani Dhaulagiri Himal wznoszą się 4 wierzchołki przekraczające wysokość 7600 m. Najwyższy z nich — Dhaulagiri II zdobyła w 1971 roku wyprawa austriacko-amerykańska. W 2 lata później Niemcy osiągnęli mało samodzielny Dhaulagiri III. Pozostałe 2 wysokie siedmiotysięczniki pokonali w odstępie 6 dni Japończycy w 1975 roku. Szczególnie dramatyczne są losy walki o Dhaulagiri IV. W ciągu 14 lat poprowadzono na niego 16 wypraw, w których poniosło śmierć 15 osób. W 1954 roku James Owen Roberts zdobył od północy Putha Hiunchuli — najbardziej na zachód wysunięty siedmiotysięcznik Dhaulagiri Himal. Z doliny Barbung miał dobry wgląd m. in. na północną ścianę Dhaulagiri IV. Roberts nie wypatrzył jednak żadnej możliwości prowadzenia ataku od tej strony. Jesienią 1965 roku John Sims kierował 10-osobową wyprawą, w której wziął udział Roberts. Anglicy podeszli doliną Kaphe Khola i na lodowcu Kaphe założyli bazę. Następnie przeszli przez północną grań Ghustung Peak i po rozbiciu 3 obozów dotarli do wysokości 6400 m na lodowej flance szczytu, który brali za Dhaulagiri IV. Skład wyprawy był słaby i alpiniści nie posunęli się już wyżej. Dopiero po powrocie wyprawy okazało się, że mapa była błędna. Anglicy atakowali szczyt o wysokości 7268 m, natomiast Dhaulagiri IV jest z lodowca Kaphe w ogóle niewidoczny. W głównej grani biegnącej od Dhaulagiri IV do Churen Kimal wznosi się mało wybitny wierzchołek o wysokości 7108 im (Junction Peak).

7100 m amerykanscy alpinisci anglicy annapurna ii annapurna iv atak na baszte atak na szczyt austriacy zdobywaja 8 tysiecznik baintha brakk broad peak middle bursztyn cechy kamieni szlachetnych cho oyu cztery obozy dhaulagiri dhaulagiri iv droga baueka faza biochemiczna formy kamieni ozdobnych gasherbrum i gaz i ropa gaz ziemny gestosc gazu zagadnienie gory zagadnienie gory p 10 zagadnienie gory p 11 zagadnienie gory p 12 zagadnienie gory p 13 zagadnienie gory p 14 zagadnienie gory p 15 zagadnienie gory p 16 zagadnienie gory p 17 zagadnienie gory p 18 zagadnienie gory p 2 zagadnienie gory p 3 zagadnienie gory p 4 zagadnienie gory p 5 zagadnienie gory p 6 zagadnienie gory p 7 zagadnienie gory p 8 zagadnienie gory p 9 granaty gyachung kang himalchuli jesienny sukces kangbachen kangchendzonga klasyfikacja kamieni ozdobnych kwarc lawina lhotse shar liptobiolity lodowiec lupki palne manaslu mineraly na nowych szlakach na nowym szlaku nefryt niewyjasniona tragedia nuptse oboz v odwrot ozokeryt paliwa plynne peak 29 perm podwojny sukces pola lodowe polacy polepszenie warunkow polski sukces pomoc porowatosc prosty jak jedynka przepuszczalnosc rakaposhi rekonesans sedymenty weglanowe sezon shisha pangma slaba forma spis wyposazenia szczegoly tragedii szturm torowanie drogi trasa trudnosci trzecia wyprawa trzeciorzed warunki powstawania zloz wegiel brunatny wloscy przewodnicy wschodnia gran p 10 p 11 p 12 p 13 p 14 p 15 p 16 p 17 p 18 p 2 p 3 p 4 p 5 p 6 p 7 p 8 p 9 wyprawa niemiecka wznowienie wyprawy yalung kang zamiec na mansalu zloza kredy zloza w karbonie znaczenie paliw plynnych znaczenie paliw stalych zwyciestwo i tragedia zywice kopalne zywnosc szturmowa